Marketing w przemyśle farmaceutycznym. Leki Rx

Wstęp       19

 

Część 1

Marketing leków Rx

 

Rozdział 1

Marketing w akcji – Maria Wiszniewska (Łapińska)      23

Wstęp        23

Miejsce marketingu w firmie farmaceutycznej                 24

Kluczowe obszary współpracy     25

Aktywności brand managera        29

Cykl roczny działań brand managera              29

Checklista działań brand managera                31

Kalendarz działań brand managera                 32

Ocena efektów działań marketingowych       35

Plan działań marketingowych – brand plan    37

Segmentacja                38

Targetowanie              38

Pozycjonowanie leku na rynku     39

Analiza SWOT            44

Brand plan – przykład                  46

Podsumowanie            50

Lista skrótów              51

Bibliografia                 52

 

Rozdział 2

Badania rynku w praktyce – Izabella Anuszewska        53

Wstęp        53

Badania marketingowe, rynkowe, społeczne, konsumenckie, a może badania opinii?          54

Populacja, próby i ich rodzaje       56

Segment farmaceutyczny jako przedmiot badań              64

Cele badań                  68

Metody badań             70

Badania ilościowe       70

Badania jakościowe    72

Metody badań ilościowych i jakościowych    72

Techniki zbierania danych            76

Nie zawsze źródłem wiedzy są respondenci   78

Wybór właściwej metody             82

Obszary badawcze, produkty badawcze        84

Badania marki             85

Badania segmentacyjne                87

Badania trade-off       89

Badania cenowe          91

Obszar ESG i zrównoważonego rozwoju       94

Sposób zorganizowania badania   96

Lista skrótów              98

Bibliografia                 99

 

Rozdział 3

Digital marketing w pigułce – Mariusz Walczak, Andrzej Kochanek                 101

Wprowadzenie do digital marketingu w farmacji, leki na receptę (Rx) – definicja i zakres  101

Kluczowe aspekty digital marketingu w przemyśle farmaceutycznym                102

Regulacje prawne dotyczące digital marketingu w farmacji              103

Dozwolone działania digital marketingowe w przemyśle farmaceutycznym       105

Kanały komunikacyjne i persony w digital marketingu    106

Lekarz – persona odbiorcy treści, grupa docelowa           106

Pacjent – persona odbiorcy treści, grupa docelowa          107

Lejek marketingowy w digital marketingu     109

Kanały komunikacji online           115

Wyszukiwarki internetowe           118

Główne funkcjonalności wyszukiwarek         119

Wyszukiwania internautów          119

Search Engine Optimization (SEO)                120

Search Engine Marketing (SEM) 122

Marketing w mediach społecznościowych     125

Facebook   125

Instagram 129

LinkedIn   131

Pinterest    134

TikTok       137

YouTube   139

Tworzenie treści marketingowych w internecie                142

Podsumowanie            143

Lista skrótów              144

Bibliografia                 145

 

Rozdział 4

Sztuczna inteligencja dziś i jutro – Andrzej Kochanek, Mariusz Walczak         147

Krótka historia sztucznej inteligencji              147

Jak to wszystko się zaczęło?         147

Przyrost danych          149

Rozwój AI w stronę AGI             150

Sztuczna inteligencja a prawa autorskie i ochrona danych osobowych                151

Sztuczna inteligencja w medycynie i farmacji                  152

Kierunki rozwoju AI w medycynie                152

Uczenie maszynowe w farmacji – obieg danych i diagnostyka         154

Rola sztucznej inteligencji w programach badań klinicznych             155

Inteligentne Systemy Zarządzania danymi pacjentów w celu poprawy opieki zdrowotnej   155

Omówienie systemów opartych na AI wspierających rozpoznawanie chorób     156

Wybrane narzędzia AI w marketingu leków Rx              158

Modele językowe: Chat GPT, Microsoft Copilot Bing, Google Gemini i inne narzędzia do tworzenia treści pisanych    159

Możliwości Chat GPT, Microsoft Copilot, Google Gemini w marketingu farmaceutycznym Rx           161

NEURONWriter, https://neuronwriter.com/ – tester i edytor treści z optymalizacją pod SEO               162

Canva, https://www.canva.com/ – narzędzie do tworzenia obrazów oraz wideo                  163

Chatfuel, https://chatfuel.com/ – tworzenie chatbotów, do konwersacji z interesariuszami 165

Midjourney, https://www.midjourney.com/ – generator grafik komputerowych                   166

Pebblely, https://pebblely.com/ – generator zdjęć produktowych      167

Colossyan, https://www.colossyan.com/ – AI Video – wideo generator             167

Transcribe, https://transcribe.wreally.com – narzędzie AI do zamiany mowy na tekst          168

Google Pinpoint, https://journaliststudio.google.com/u/3/pinpoint – katalog dokumentów 169

Inne narzędzia wspierające działania w marketingu leków Rx          170

Predykcja wzrostu określonych schorzeń, ryzyko dla pacjentów, zapotrzebowanie na nowe leki          170

Komunikacja wielokanałowa do przedstawicieli zawodów medycznych ze wsparciem AI 172

Analityka konkurencji na podstawie stron i SEO             173

Sprawdzenie domeny wysyłki e-mailingowej i filtrów antyspamowych             175

Analiza trendów rynkowych za pomocą AI w farmacji   176

Tworzenie treści w marketingu farmaceutycznym na media społecznościowe i blogi           177

Możliwe kierunki rozwoju AI w medycynie 179

Diagnostyka, wsparcie ekspertyzy medycznej, zaawansowane roboty, AI jako asystent, ekspert          179

Sztuczna inteligencja wspierająca pacjenta     180

Podsumowanie            181

Lista skrótów              182

Bibliografia                 183

 

Rozdział 5

Marketing w świetle przepisów prawa i kodeksów etyki – Katarzyna Czyżewska            187

Wstęp        187

Znaczenie compliance przy prowadzeniu działań marketingowych na rynku farmaceutycznym            187

Źródła prawa o zasadach prowadzenia działań marketingowych w rynku farmaceutycznym                 188

Kategorie dostępności produktów leczniczych; zakaz reklamy leków na receptę do publicznej wiadomości                   190

Przegląd najważniejszych regulacji dotyczących działań marketingowych w rynku farmaceutycznym 192

Definicja reklamy leku; wyłączenia z zakresu regulacji dotyczących reklamy produktów leczniczych   192

Wybrane formy reklamy produktów leczniczych, kierowanej do profesjonalistów               196

Zakaz reklamy wprowadzającej w błąd; zasada obiektywizmu w reklamie         196

Zgodność reklamy z charakterystyką produktu leczniczego              198

Skrócona informacja o leku          200

Cytowanie badań i źródeł naukowych           202

Czyny nieuczciwej konkurencji; reklama porównawcza 205

Reklama ukryta / kryptoreklama; oznaczanie publikacji sponsorowanych           208

Odwiedzanie lekarzy lub farmaceutów          212

Próbki produktów leczniczych     214

Sponsorowanie wydarzeń lub udziału lekarzy w wydarzeniach        217

Przekazywanie korzyści przedstawicielom zawodów medycznych, organizacjom ochrony zdrowia i organizacjom pacjentów           224

Zawieranie umów z przedstawicielami zawodów medycznych, organizacjami ochrony zdrowia i organizacjami pacjentów 228

Podsumowanie            233

Lista skrótów              233

Bibliografia                 234

 

Część 2

Aspekty medyczne

 

Rozdział 6

Skąd czerpać informacje? − źródła danych medycznych – Maria Kołtowska-Häggström                 237

Wprowadzenie            237

Medycyna oparta na dowodach (Evidence-Based Medicine, EBM) 238

Początkowe etapy rozwoju leku innowacyjnego              240

Badania fazy III         244

Podstawowe zasady projektowania i prowadzenia badań fazy III; podstawowe pojęcia     244

Zastosowanie wyników badań fazy III – możliwości i ograniczenia                   248

Dane rzeczywiste – real world data (RWD) i real world evidence (RWE)          252

Definicje, rodzaje, sposoby pozyskiwania RWD             252

Rejestry pacjentów     254

RWE – interpretacja, ocena ich wartości i przydatność dla celów marketingowych             255

Publikacje medyczne i zasady z nich korzystania             257

Rodzaje publikacji      257

Podstawy krytycznej oceny publikacji           259

Czasopismo jako miernik oceny wartości informacji        261

Dobra praktyka korzystania z opublikowanych wyników badań dla celów marketingowych                 262

Nieweryfikowalne źródła informacji – publikacje internetowe          263

Rola pisarza medycznego w opracowywaniu tekstów medycznych 266

Podstawy oceny informacji medycznych umieszczonych w materiałach marketingowych   266

Lista skrótów              268

Bibliografia                 270

 

Rozdział 7

Badania jakości życia – czy to takie proste? – Maria Kołtowska-Häggström 273

Zależna od zdrowia jakość życia 275

Modele w badaniu QoL                276

Struktura kwestionariusza, skala i rodzaje wyników        279

Struktura kwestionariusza – indeks i profil    279

Skale i wyniki             282

Narzędzia do badania HR-QoL – wprowadzenie            284

Ogólne (generyczne) narzędzia HR-QoL       285

EQ-5D      286

SF-36        287

Nottingham Health Profile           288

Narzędzia specyficzne dla jednostki chorobowej / populacji pacjentów              289

EORTC QLQ-C30     289

AcroQoL   292

Badanie HR-QoL u dzieci i młodzieży: KINDL i CAT-SCREEN   293

Narzędzia ukierunkowane na określone objawy czy rodzaj zaburzeń                  297

Narzędzia zindywidualizowane    298

Narzędzia oparte na preferencjach (użyteczności)            300

Podsumowanie            301

Podziękowania            303

Lista skrótów              303

Bibliografia                 304

 

Rozdział 8

Statystyka w przemyśle farmaceutycznym – Daniel Rabczenko    309

Statystyka w procesie badawczym                 309

Dane          310

Plan obliczeń               311

Statystyki opisowe      312

Wnioskowanie statystyczne, testy statystyczne               314

Ocena wielkości różnic                 318

Regresja liniowa          320

Regresja logistyczna   322

Analizy przeżycia        323

Liczebność próby        326

Ocena części statystycznej w tekście medycznym           328

Lista skrótów              329

Bibliografia                 330

 

Rozdział 9

Dział medyczny w akcji – Maria Jessa-Jabłońska          331

Ewolucja roli działu medycznego firmy farmaceutycznej w środowisku ochrony zdrowia 331

Struktura i funkcje działu medycznego          338

Doradca medyczny (MA)             339

Kierownik ds. medycznych (MM)                  340

Przedstawiciel ds. spraw medycznych i naukowych w terenie (MSL)                341

Kierownik ds. informacji medycznej (MIM) 342

Interdyscyplinarna komunikacja i współpraca działu medycznego    349

Podsumowanie, wyzwania i kierunki rozwoju                 352

Lista skrótów              354

Bibliografia                 355

 

Rozdział 10

Prawo w badaniach klinicznych – Katarzyna Czyżewska               357

Wstęp        357

Eksperyment medyczny w przepisach prawa                   358

Rodzaje eksperymentu medycznego – eksperyment leczniczy a eksperyment badawczy     358

Warunki dopuszczalności prowadzenia eksperymentu medycznego 359

Zasady prowadzenia eksperymentu medycznego            361

Badania kliniczne jako szczególna forma eksperymentu badawczego                 369

Definicja badania klinicznego       369

Prowadzenie badań klinicznych   372

Badania nieinterwencyjne w przepisach prawa i kodeksach etycznych               379

Badania nieinterwencyjne – informacje ogólne                379

Zasady prowadzenia badań nieinterwencyjnych w świetle zasad etyki               382

Podsumowanie            384

Lista skrótów              384

Bibliografia                 385

 

Część 3

Dostępność leków Rx

 

Rozdział 11

Polityka lekowa państwa – Marcin Czech, Malwina Hołownia-Voloskova       389

Wprowadzenie do polityki lekowej                389

Cel polityki lekowej    390

Współzależność polityki lekowej i zdrowotnej                 391

Kluczowe składniki polityki lekowej              392

Badania i monitoring w kontekście polityki lekowej        394

Polityka lekowa w Polsce             395

Szczepienia                 396

Dostępność rynkowa leków          397

Badania kliniczne        398

Dopuszczanie do obrotu               399

Bezpieczeństwo farmakoterapii i dostępność produktów leczniczych                 399

Dostępność refundacyjna             400

Budżet refundacyjny  400

Złożenie wniosku refundacyjnego                  401

Refundacja nowych terapii           402

Bariery refundacyjne 403

Ustawa o Funduszu Medycznym                   404

Rynek apteczny          405

Przemysł farmaceutyczny             406

Rola farmaceutów i pielęgniarek 407

Systemy informacyjne                  409

Podsumowanie            410

Lista skrótów              410

Bibliografia                 411

 

Rozdział 12

Ocena technologii medycznych – Malwina Hołownia-Voloskova, Marcin Czech               413

Wprowadzenie do oceny technologii medycznych          413

Analiza procesu decyzyjnego       415

Populacja   415

Interwencja                 416

Komparator                 417

Efekty zdrowotne       418

Rodzaj i jakość dowodów naukowych           419

Analiza kliniczna         420

Synteza danych           422

Analiza bezpieczeństwa                423

Ograniczenia, dyskusja                 423

Analiza ekonomiczna 424

Analiza użyteczności kosztów      426

Analiza efektywności kosztów     426

Modelowanie              427

Analiza kosztów         427

Dyskontowanie           428

Analiza wrażliwości i ocena niepewności wyników         428

Analiza wpływu na system ochrony zdrowia                   429

Perspektywa                429

Horyzont czasowy                        429

Źródła danych             430

Populacja analizy        430

Porównywane scenariusze            431

Analiza kosztów         431

Analiza wrażliwości    432

Analiza aspektów etycznych, społecznych, prawnych oraz wpływu na organizację udzielania świadczeń                   433

Rozwój współpracy w zakresie oceny technologii medycznych w krajach Unii Europejskiej                 434

Podsumowanie            436

Lista skrótów              436

Bibliografia                 437

 

Rozdział 13

Dostęp do rynku – Malwina Hołownia-Voloskova, Marcin Czech                     439

Komunikacja wartości (value communication)                 439

Kwiat wartości ISPOR (ISPOR value fl ower)                441

Jakość życia zależna od zdrowia (HR-QoL, health-related quality of life) i patient-reported outcomes 444

Utylitaryzm i egalitaryzm w ochronie zdrowia                 447

Utylitaryzm                 448

Egalitaryzm                 448

Choroby rzadkie         450

Definicja chorób rzadkich             450

Dostęp do leczenia chorób rzadkich               451

Analiza wielokryterialna (MCDA)                 452

Instrumenty dzielenia ryzyka        456

Przyczyny 456

Zastosowanie              457

Umowy podziału ryzyka w Polsce                 459

Sztuczna inteligencja w ocenie technologii medycznych                   461

Machine learning        462

Roboty      463

Diagnostyka i leczenie                  463

Administracja i ocena technologii medycznych               464

Podsumowanie            464

Lista skrótów              465

Bibliografia                 466

 

Rozdział 14

Finansowanie leków Rx ze środków publicznych – Katarzyna Czyżewska     469

Wstęp        469

Refundacja leków       470

Ustawa o refundacji leków – podstawowe informacje    470

Refundacja leków – podstawowe zasady      471

Procedura obejmowania leków refundacją     481

Inne postępowania refundacyjne 490

Obowiązki wnioskodawcy refundacyjnego   494

Bezpłatne leki dla wybranych kategorii pacjentów          502

Refundacja indywidualna             503

Programy zdrowotne i programy polityki zdrowotnej      505

Ratunkowy dostęp do technologii lekowych                   507

Podsumowanie            508

Lista skrótów              509

Bibliografia                 510

 

Rozdział 15

Public affairs i odpowiedzialność społeczna przemysłu farmaceutycznego – Patrycja Rzucidło-Zając                   513

Wprowadzenie            513

PR kluczowe informacje, definicje i kontekst                  514

Definicje PR               514

Rola i miejsce PR w organizacji    516

PR a reputacja             518

PR a reklama               521

Etyka w PR                 522

Znaczenie PR w obszarze zdrowia                 523

Praktyczne działania PR               524

Planowanie działań PR                 527

PR Produktu Rx: jak bezpiecznie mówić o produkcie dostępnym na receptę     528

Mapowanie otoczenie działań PR                   529

Rola relacji w PR zdrowotnym     531

Przewidywanie i zarządzanie sytuacją kryzysową           531

Zrozumienie sytuacji kryzysowej 532

Skuteczne strategie komunikacji kryzysowej 533

Czy należy komunikować się podczas kryzysu?              534

Czy można przygotować się na kryzys?         535

Przykładowe elementy postępowania komunikacyjnego w sytuacjach kryzysowych           536

Skład sztabu kryzysowego           537

Podsumowanie            537

Studium przypadku CSR / wolontariat pracowniczy:      538

Kampania „MAMY czas na zdrowie” – Haleon i Fundacja Share the Care        538

Case study: „Pluszakoterapia z Jelonkiem Jankiem” – Janssen & Fundacja Zaczytani.org   539

Case study: Kryzys sanitarno-zdrowotny – Legionella w Rzeszowie (2023)      540

Lista skrótów              542

Słownik pojęć             542

Bibliografia                 543

 

Biogramy 545

Izabella Anuszewska
Doktor socjologii (Wydział Filozofii i Socjologii) oraz absolwentka wydziałów: Psychologii i Matematyki UW. W obrębie psychologii specjalizowała się w psychometrii oraz psychologii społecznej. Pracę w branży badawczej rozpoczęła w 1995 r. Obecnie Account Director w Kantar Polska. Zaangażowana w rozwój standardów badawczych i popularyzację badań marketingowych. Autorka artykułów w czasopismach specjalistycznych i popularnych. Od wielu lat kieruje zespołem badawczym realizującym badania dla klientów z szerokiego portfolio branż z wykorzystaniem pełnego przekroju metod oraz technik badawczych, w tym wykorzystujących nowe technologie zbierania i analizy danych. Opracowuje rekomendacje działań w oparciu o interpretację wyników badań oraz zewnętrznych danych, skupiając się na przełożeniu ich rezultatów na wykonalne strategie. Uczestniczka i prelegentka konferencji branżowych w Polsce oraz międzynarodowych sympozjów. Autorka książki popularyzującej metody badań marketingowych: Badania marketingowe po polsku.

Marcin Czech
Profesor dr hab. nauk medycznych i nauk o zdrowiu, wykładowca, były prezes Polskiego Towarzystwa Farmakoekonomicznego. Ma trzy specjalizacje lekarskie - z psychiatrii, epidemiologii i zdrowia publicznego. Profesor Politechniki Warszawskiej oraz Instytutu Matki i Dziecka, dr. hab. n. ekon. (habilitował się na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego). Absolwent jednego z najlepszych programów MBA, Studium Ekonomiki Zdrowia UW, Akademii Psychologii Przywództwa. Jest kierownikiem Interdyscyplinarnych Studiów Menedżerów Farmacji, gościnnie wykłada na studiach MBA SGH-WUM na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, gdzie pracując przez 10 lat współtworzył Zakład Farmakoekonomiki WUM, na Wydziale Zarządzania UW oraz na uczelni Łazarskiego. Kierownik Zakładu Farmakoekonomiki oraz kierownik Zespołu ds. Kontroli Zakażeń Szpitalnych w Instytucie Matki i Dziecka. Członek Prezydium Rady Ekspertów Rzecznika Praw Pacjenta, członek Kolegium Zdrowia Publicznego Polskiej Akademii Nauk. W latach 2017-19 był wiceministrem zdrowia nadzorującym i współzarządzającym Departamentem Polityki Lekowej i Farmacji oraz odpowiadającym za współpracę międzynarodową Polski w zakresie zdrowia. Autor ponad 300 prac i doniesień oraz dziesięciu książek z dziedziny zarządzania, ekonomiki zdrowia, farmakoekonomiki i jakości życia, publikowanych w czasopismach zagranicznych i polskich.

Katarzyna Czyżewska
Adwokat, wspólnik w kancelarii Czyżewscy. Posiada wieloletnie doświadczenie w doradztwie na rzecz podmiotów z sektora szeroko pojętych Life Sciences. Świadczy usługi doradztwa prawnego w zakresie zagadnień regulacyjnych związanych z wytwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu produktów leczniczych, wyrobów medycznych, kosmetyków czy środków żywieniowych. Zajmuje się zagadnieniami refundacji i finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, a także dystrybucji i bezpieczeństwa stosowania leków oraz badań klinicznych. Reprezentuje klientów z branży Life Sciences zarówno w postępowaniach prowadzonych przed organami administracji publicznej, jak i w postępowaniach sądowych. Ekspert w konsultacjach społecznych dotyczących aktów prawnych z dziedziny Life Sciences, jak i w pracach legislacyjnych, a także doradca jednej z najbardziej liczących się organizacji skupiających przedsiębiorców działających w branży farmaceutycznej w Polsce. Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Course on English and EU Law prowadzony przez British Law Centre of Cambridge University. Studiowała także na Universiteit Utrecht w Holandii oraz ukończyła The International Business and Trade Summer Law Program, organizowany przez Uniwersytet Jagielloński oraz Columbus School of Law. Prelegentka wielu konferencji i seminariów z zakresu prawa farmaceutycznego i medycznego, a także prawa konkurencji. Autorka publikacji w prasie fachowej oraz mediach biznesowych. Uzyskała rekomendacje prestiżowych rankingów prawniczych Chambers & Partners, Legal500 i dziennika „Rzeczpospolita".

Malwina Hołownia-Voloskova
Associate Director Market Access, Health Economics & Outcomes Research w międzynarodowej firmie consultingowej Certara. Jej obszar odpowiedzialności obejmuje projekty związane z Europą Środkowo-Wschodnią (CEE). Pracuje również w Zakładzie Farmakoekonomiki Instytutu Matki i Dziecka, gościnnie wykłada w Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego oraz na studiach podyplomowych Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego. Ma ponad 10-letnie doświadczenie w dziedzinie dostępu leków do rynku i oceny technologii medycznych. W latach 2019-2022 była kierownikiem działu oceny technologii medycznych w Instytucie Naukowym Departamentu Zdrowia Moskwy. W latach 2012-2019 uczestniczyła w organizacji merytorycznej strony międzynarodowych spotkań oddziałów ISPOR (International Society for Pharmacoeconomics and Outcomes Research) dla CEE. Jej praca doktorska, obroniona na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym dotyczyła jakości życia związanej ze zdrowiem, mierzonej kwestionariuszem EQ-5D-5L. Autorka ponad 60 publikacji naukowych.

Maria Jessa-Jabłońska
Lekarz medycyny i doktor nauk medycznych w dziedzinie neuropsychofarmakologii (Warszawski Uniwersytet Medyczny), nauczyciel akademicki. Przez kilkanaście lat pracowała w działach medycznych międzynarodowych firm farmaceutycznych jako naukowiec (Lundbeck, Dania), doradca medyczny, menadżer do spraw medycznych z odpowiedzialnością za Europę (Sanofi, Polska i Francja) oraz dyrektor medyczny (Ipsen, Polska). Aktywnie uczestniczyła w transformacji, jakiej na przestrzeni ostatnich lat doświadczył dział medyczny, przekształcając się z roli wspomagającej dla działów komercyjnych do pełnoprawnej roli strategicznej. Odpowiadała za medyczną część wprowadzenia produktów leczniczych na rynek polski i europejski, prowadziła międzynarodowe badania obserwacyjne, spotkania doradcze i programy edukacyjne z udziałem światowych liderów opinii. Kierowała procesami dostępu leków do rynku w Polsce (Ipsen), Europie Środkowo-Wschodniej (AveXis) oraz analizami rynku w dziale rozwoju biznesu w krajach Europy Środkowo-Wschodniej dla onkologii, chorób rzadkich i neurologii.

Andrzej Kochanek
Dyrektor Generalny 4VALUE Business Consulting. Praktyk biznesu, konsultant i mentor specjalizujący się w zarządzaniu strategicznym, innowacjach oraz rozwoju przywództwa. Przez 17 lat zajmował się zarządzaniem na rynku farmaceutycznym w dużych firmach krajowych i międzynarodowych. Absolwent Executive MBA Illinois State University oraz Politechniki Łódzkiej. W latach 2010/2012 członek zarządu Izby Gospodarczej Farmacja Polska. Profesjonalny mówca, autor wielu artykułów o strategii i zarządzaniu. Współautor kilku książek z Brianem Tracy m.in. Pasja, Szansa oraz Sprzedawaj! Sekrety najlepszych. Łączy duże doświadczenia biznesowe z elementami przywództwa, mentoringu oraz psychologicznymi podstawami osiągania wyników.

Maria Kołtowska-Häggström
Pediatra i doktor farmacji na podstawie pracy Quality of life in adult patients with growth hormone deficiency; bridging the gap between clinical evaluation and health economic assessment (Uniwersytet w Uppsali). Współzałożycielka Proper Medical Writing (PMW), pierwszej w Polsce agencji pisarstwa medycznego przygotowującej dokumentację do badań biomedycznych oraz wspierającej naukowców w publikowaniu prac. Badaczka zagadnień związanych z jakością życia (Pharmacia/Pfizer), gdzie prowadziła bazy danych pacjentów z rzadkimi chorobami endokrynologicznymi. Autorka ponad 80 publikacji naukowych. Członkini Europejskiego Stowarzyszania Pisarzy Medycznych (EMWA), Europejskiego Stowarzyszenia Redaktorów Naukowych (EASE), Europejskiego Towarzystwa Endokrynologicznego (ESE), Towarzystwa Badań nad Hormonem Wzrostu (GRS) oraz Stowarzyszenia na Rzecz Dobrej Praktyki Badań Klinicznych w Polsce (GCPpl). W latach 2023-2024 była przewodniczącą EMWA, organizacji zrzeszającej pisarzy medycznych z wielu krajów z całego świata.

Daniel Rabczenko
Biostatystyk z wieloletnim doświadczeniem w analizie i przetwarzaniu danych medycznych. Od ponad 20 lat prowadzi CleanDataLabs - firmę specjalizującą się we wspieraniu projektów badawczych poprzez analizę statystyczną, zarządzanie danymi klinicznymi oraz doradztwo metodyczne w zakresie badań biomedycznych. Równolegle do pracy zawodowej prowadzi działalność naukową i dydaktyczną. Jest wykładowcą Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, gdzie prowadzi zajęcia m.in. z zakresu statystyki medycznej i zarządzania danymi klinicznymi na studiach podyplomowych z badań klinicznych. Współautor ponad 90 artykułów opublikowanych w recenzowanych czasopismach medycznych. Regularnie współpracuje z zespołami badawczymi oraz instytucjami prowadzącymi badania kliniczne i epidemiologiczne.

Patrycja Rzucidło-Zając
Ekspertka i strateg w obszarze komunikacji społecznej i zdrowotnej, z ponad 20-letnim doświadczeniem w tworzeniu, wdrażaniu i nadzorowaniu strategii komunikacyjnych dla organizacji pozarządowych, marek komercyjnych oraz firm z sektora medycznego, FMCG i beauty. Specjalizuje się w projektach edukacyjnych i społecznych. Od wielu lat współpracuje z kluczowymi organizacjami pacjenckimi, m.in. Fundacją OnkoCafe, Fundacją Rak'n'Roll oraz Instytutem Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, w ramach którego prowadzi liczne inicjatywy z zakresu edukacji zdrowotnej, organizuje konferencje i kongresy oraz aktywizuje środowiska eksperckie i pacjenckie.
W latach 2006-2015 pełniła funkcję dyrektorki działu Healthcare w Havas Worldwide Warsaw, gdzie odpowiadała za tworzenie i realizację komunikacji w obszarze zdrowia i profilaktyki. Jej kampanie były wielokrotnie nagradzane w Polsce i za granicą, w tym m.in. pionierskie projekty dla Fundacji Rak'n'Roll („Zbieramy na cycki", „Boskie Matki", „Gadaj Badaj", „Kancersutra"), kampania „Reborn" dla Polskiej Unii Transplantologii czy „Redefinicja Cukrzycy" dla Koalicji na Rzecz Walki z Cukrzycą. Od ponad dekady prowadzi niezależne działania doradcze w sektorze ochrony zdrowia, a także tworzy raporty i publikacje branżowe dotyczące komunikacji, systemów ochrony zdrowia oraz trendów w edukacji zdrowotnej. Autorka licznych artykułów poświęconych strategicznemu public relations i komunikacji społecznej.
Absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz studiów podyplomowych z public relations na Uniwersytecie Warszawskim. W 2025 r. została wyróżniona na Liście Najbardziej Wpływowych Kobiet Rynku Zdrowia.

Andrzej Smyk
Obecnie pełni funkcję Starszego Globalnego Dyrektora Medycznego w zakresie neurologii i immunologii w Merck Group, gdzie odpowiada za strategiczne kierowanie programem zarządzania cyklem życia produktów (LCM), nadzoruje planowanie i realizację badań klinicznych oraz zarządza inicjatywami związanymi z generowaniem danych naukowych. Jest współautorem publikacji naukowych oraz branżowych. Posiada ponad 30 lat doświadczenia w sektorze farmaceutycznym, obejmującego szeroki zakres obszarów terapeutycznych, takich jak neurologia, immunologia, choroby rzadkie, onkologia oraz medycyna ogólna. Jego wszechstronna kariera obejmuje stanowiska w działach medycznych, badawczo-rozwojowych, rozwoju biznesu, regulacji oraz zgodności z przepisami.

Mariusz Walczak
Partner biznesowy 4VALUE Business Consulting. Praktyk biznesu, konsultant, ekspert sprzedaży i marketingu oraz wykorzystania AI w biznesie. Od 2010 r. zajmuje się digital marketingiem i nowoczesną komunikacją. W codziennej pracy testuje i używa narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, współpracuje z software house'ami, które tworzą dedykowane aplikacje i oprogramowania. Pomaga wdrażać nowe technologie w biznesie oraz wspiera firmy w rozwoju cyfryzacji.

Maria Wiszniewska (Łapińska)
Z wykształcenia prawniczka i marketingowiec. Doświadczona liderka i menedżerka oraz doradczyni biznesowa z ponad 20-letnim doświadczeniem w sektorze farmaceutycznym i ochrony zdrowia. Specjalizuje się w strategicznym planowaniu, wprowadzaniu na rynek produktów leczniczych, zarządzaniu zespołami marketingowymi i międzydziałowymi oraz projektami zmierzającymi do optymalizacji działań marketingowych firm farmaceutycznych. Zwolenniczka pacjentocentryzmu. Posiada udokumentowane sukcesy w zakresie zarządzania P&L, wprowadzania innowacyjnych, biopodobnych oraz generycznych produktów na rynek oraz rozwijania marek w wielu obszarach terapeutycznych. Poza rynkiem farmaceutycznym jako doradca biznesu w Blue Pharma Solutions, wspierała firmy farmaceutyczne i organizacje zdrowotne w zakresie innowacji cyfrowych, planowania rynkowego i wdrażania strategii dla nowych marek i modeli biznesowych. Wcześniejsze doświadczenie zdobywała m.in. jako General Manager w Novo Nordisk, manager zarządzający działami marketingu i sprzedaży w Pfizer i Sandoz oraz Sanofi. Od kilku lat związana z obszarem telemedycyny i teleopieki jako dziedzinami biznesu, które adresują aktualne wyzwania w diagnostyce, monitorowaniu i opiece nad pacjentami. Wielokrotnie nagradzana za wyniki sprzedaży i skuteczne zarządzanie zespołami, była również zaangażowana w projekty we współpracy m.in. z INFARMĄ i instytucjami unijnymi. Jest absolwentką studiów MBA (University of Illinois & Politechnika Lubelska), posiada tytuł magistra prawa oraz ukończyła studia podyplomowe z marketingu i zarządzania oraz prawa medycznego. Jest wykładowczynią marketingu farmaceutycznego i doradztwa medycznego na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie. Pasjonuje się innowacjami, rozwojem talentów oraz nowoczesnymi technologiami w opiece zdrowotnej.